Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



Można szybciej kasować

1 października 2008, 10:57

Na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA) powstał najszybszy na świecie czytnik kodów paskowych. Czytnik pracuje z prędkością 25 milionów ramek na sekundę.


Magnetyczne właściwości dziurawego grafenu

18 kwietnia 2011, 10:20

Na University of Maryland odkryto nową metodę kontrolowania właściwości magnetycznych grafenu. Zespół profesore Michaela S. Fuhrera zauważył, że grafen zyska właściwości magnetyczne, gdy... „podziurawimy" jego strukturę krystaliczną.


Ocean

Znaczny wzrost poziomu oceanów w XX wieku

23 lutego 2016, 12:52

W XX wieku poziom oceanów zwiększył się bardziej niż w którymkolwiek z 27 poprzednich stuleci, wynika z badań przeprowadzonych przez naukowców z Rugtgers University


Powstały procesory kwantowe niemal wolne od błędów. Polak współautorem przełomowych badań

20 stycznia 2022, 10:10

Dzisiejsza publikacja pokazuje, że obliczenia przeprowadzane przez nasz procesor były w ponad 99% wolne od błędów. Gdy odsetek błędów jest tak mały, możliwym staje się ich wykrywanie i korygowanie w czasie rzeczywistym. A to oznacza, że można wybudować skalowalny komputer kwantowy wykonujący wiarygodne obliczenia, wyjaśnia profesor Andrea Morello z UNSW.


Uderzenie asteroidy w Ziemię

NASA zaprasza do współpracy

19 czerwca 2013, 08:33

NASA ogłosiła projekt o nazwie Grand Challenge. Jego celem jest znalezienie wszystkich asteroidów zagrażających ludzkości oraz opracowanie planu na wypadek, gdyby któryś z nich stanowił realne niebezpieczeństwo


Zapłodnienie in vitro a ryzyko nowotworu u dziecka

2 kwietnia 2019, 11:16

Na University ot Minnesota przeprowadzono największe z dotychczasowych badań dotyczących związku pomiędzy zapłodnieniem in vitro a nowotworami dziecięcymi. Wzięto pod uwagę grupę, która była aż 2,5-krotnie większa niż podczas wcześniejszych badań.


Niemcy tracą ostatnie lodowce

23 marca 2026, 09:12

Ostatnie niemieckie lodowce mogą zniknąć do końca dekady. W ciągu ostatnich dwóch lat straciły one ponad 25% powierzchni, wynika z badań przeprowadzonych przez Wilfrieda Hagga z Uniwersytetu Nauk Stosowanych w Monachium oraz Christopha Mayera z Bawarskiej Akademii Nauk. Średnia utrata miąższości lodowców w latach 2023–2025 wyniosła 1,6 metra rocznie. To dwukrotnie więcej niż w latach 2018–2023. W sumie cztery ostatnie niemieckie lodowce straciły w ciągu dwóch lat około miliona metrów sześciennych lodu.


Słoń afrykański© nickandmel2006, Creative Commons

SMS chroni słonia

13 października 2008, 11:15

W Kenii prowadzony jest interesujący projekt, w ramach którego w ochronie słoni pomagają SMS-y. Wciąż rosnąca liczba ludzi powoduje, że zmniejszają się obszary, na których słonie mogą czuć się swobodnie.


© Nokia

Nokia pozbędzie się 7000 pracowników

27 kwietnia 2011, 12:28

Nokia ogłosiła, że w najbliższym zmniejszy zatrudnienie o 7000 osób. Ma to związek ze skupieniem się firmy na rynku smartfonów. Pracę straci 4000 osób, a 3000 zostaną przeniesione do Accenture, która przejmie od Nokii produkcję związaną z platformą Symbian.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk